Перейти к содержанию

Јылаҥаш (суу)

Јылаҥаш
Јылаҥаш сууда кӱрдиҥ јаныЈылаҥаш сууда кӱрдиҥ јаны
Характеристиказы
Узуны 55 км
Бассейн 349 км²
Водоток
Бажы Каракӧл
 • Турган јери Тӱштӱк-Чуйдыҥ сындары
 • Бийиги 2715 м
 • Координаталары 49°44′51″ с. ш. 88°00′32″ в. д.HGЯO
Оозы Чуй
 • Турган јери 193 км сол јаратла, Ортолык јурттыҥ јанында
 • Бийиги 1734 м
 • Координаталары 50°01′13″ с. ш. 88°30′21″ в. д.HGЯO
Турган јери
Суузыныҥ системазы Чуй → Кадын → Оп → Карский талай

Ороон
Регион Алтай Республика
Аймак Кош-Агаш аймак
Јылаҥаш (суу) (Алтай Республика)КытатМонголияКазахстанТываХакасияКемерово областьАлтай крайКош-Агаш аймакУлалуМайма аймакОҥдой аймакТурачак аймакУлаган аймакКан-Оозы аймакКӧксу-Оозы аймакЧамал аймакЧоо аймакШабалин аймак
Јылаҥаш (суу) (Алтай Республика)
Голубая точка
Синяя точка — устье
Голубая точка — бажы, Синяя точка — оозы
Код ГСР 13010100312115100005513
 Медиафайлдар Викискладта

Јылаҥаш орустап ЕлангашРоссияда Алтай Республиканыҥ Кош-Агаш аймагында суу.

Этимологиязы

[тӱзедер | кодты тӱзедер]

Јылаҥаш орустап голый, лишенный растительности[1](ӧскӧ бичилгени: Джаланаш, Елангаш, Джелангаш, Джеланаш, Јаан-Јалангаш Ялангаш, Елонгаш)

Физико-географиялык темдектери

[тӱзедер | кодты тӱзедер]

Туулу Алтайдыҥ Кош-Агаш аймагыныҥ јериле агат. Чуйдыҥ кош суузы. Суу Тӱштӱк-Чуйдыҥ сындарыныҥ тошторы кайылып тӱӱлген кӧлдӧрдӧҥ башталып агат. Сууныҥ оозы тыҥ састалган, Чуйдыҥ суузыныҥ 193 км кирезинде, сол јараттай. Узуны — 55 км, суу-бассейныныҥ текши јери — 349 км²[2]. Сууныҥ бажы бийик кырларда, мӧҥкӱ тоштоҥ кайылып тӱжет, оныҥ орто агыны Чуйдыҥ чӧлине келижет. Ӱстӱги ле орто агынында јараттай бир де агаш јок, бойыныҥ адына келижип јат. Алтыгы агынында субактарла јер сугарыштаҥ улам, суу јердиҥ ӱстиле акпай, јер алдына (грунтка) кире берет. Јылаҥаш деп ӧзӧк лӧ айландыра одорлу јерлерде јаҥжыккан аайынча, бу јердиҥ сарлыктары одорлойт. Јуук деген јон јаткан јерлер Ортолык.

Јылаҥаш суу аккан ӧзӧк таш јурамалдарыла јарлу, эҥ ле эрте јуруктары кӱлер (орустап Бронзовый век) эпохага келижет[3]

Суу реестрдиҥ чотогоныла

[тӱзедер | кодты тӱзедер]

Россияныҥ государстволык сууныҥ реестры аайынча Верхнеобский бассейновый округка кирет, сууээлем бӧлӱги — Кадын, суу подбассейны — Бий ле Кадын. Суу бассейны — (Ӱстӱги) Оп суу ала Эрчишке киргенине јетире[2].

Јуруктардыҥ кӧмзӧзи

[тӱзедер | кодты тӱзедер]
  1. Молчанова, 1979, с. 175.
  2. 2,0 2,1 Государственный водный реестр. Елангаш (орус.). textual.ru. Минприроды России (29 тулаан ай 2009). Дата обращения: јаҥар айдыҥ 20 кӱни, 2018. Архивировано тулаан айдыҥ 29 кӱни, 2009 јыл.
  3. Окладников, 1979.

Литературазы

[тӱзедер | кодты тӱзедер]
  • Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 15. Алтай и Западная Сибирь. Вып. 1. Горный Алтай и Верхний Иртыш / под ред. В. В. Зееберг. — Л.: Гидрометеоиздат, 1966. — 216 с.